{"id":652,"date":"2024-06-25T17:54:38","date_gmt":"2024-06-25T15:54:38","guid":{"rendered":"https:\/\/dawidmnich.pl\/?p=652"},"modified":"2024-07-01T15:53:47","modified_gmt":"2024-07-01T13:53:47","slug":"co-powinien-wiedziec-tlumacz","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/dawidmnich.pl\/index.php\/2024\/06\/25\/co-powinien-wiedziec-tlumacz\/","title":{"rendered":"Nie wiem, \u017ce nie wiem."},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nie wiem, \u017ce nie wiem, czyli o najwi\u0119kszym zagro\u017ceniu w pracy t\u0142umacza.<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>Wszyscy chyba znamy s\u0142owa Sokratesa: \u201eWiem, \u017ce nic nie wiem\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>Na tym tle zadajmy sobie pytanie: Dlaczego ludzie si\u0119 myl\u0105? Dlaczego pope\u0142niamy b\u0142\u0119dy? Dlaczego t\u0142umacz pope\u0142nia b\u0142\u0119dy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Albo inaczej: co jest najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem dla nas, t\u0142umaczy, w naszej pracy? To pytanie zadaj\u0119 ka\u017cdemu praktykantowi, kt\u00f3rego przyjmuj\u0119 do terminu, czyli pod swoje t\u0142umaczeniowe \u201eskrzyd\u0142a\u201d. W odpowiedzi s\u0142ysz\u0119 (ca\u0142kiem s\u0142usznie): brak do\u015bwiadczenia; nieznajomo\u015b\u0107 dziedziny, kt\u00f3rej dotyczy przyj\u0119ty przez nas tekst do t\u0142umaczenia; konkurencja na rynku, czyli du\u017ca liczba t\u0142umaczy, a przez to trudno\u015b\u0107 w zdobywaniu zlece\u0144 i klient\u00f3w; niskie stawki; wypalenie zawodowe wskutek przepracowania; wysokie koszty prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej; a w ostatnim czasie r\u00f3wnie\u017c sztuczna inteligencja i to, jak wp\u0142ywa ju\u017c i b\u0119dzie wp\u0142ywa\u0107 w przysz\u0142o\u015bci na nasz\u0105 t\u0142umaczeniow\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Te wszystkie odpowiedzi s\u0105 oczywi\u015bcie trafne. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas, t\u0142umaczy (zar\u00f3wno tych do\u015bwiadczonych, jak i pocz\u0105tkuj\u0105cych), zmaga si\u0119 z przynajmniej cz\u0119\u015bci\u0105 tych problem\u00f3w czy zjawisk niemal\u017ce codziennie. A poniewa\u017c ten poradnik to nie miejsce na szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 analiz\u0119 tych zagadnie\u0144, to zostawmy dalsze rozwa\u017cania na inn\u0105 okazj\u0119, a w tym miejscu spr\u00f3bujmy odpowiedzie\u0107 na zadane wy\u017cej pytanie, czyli co jest najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem dla nas, t\u0142umaczy, w naszej pracy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Ot\u00f3\u017c to zagro\u017cenie mo\u017cna w mojej ocenie odda\u0107 jednym zdaniem:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em>Nie wiem, \u017ce nie wiem.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">To pierwszy poziom, czy etap, czteropoziomowej \u201edrabiny kompetencji\u201d, kt\u00f3r\u0105 w latach 70. XX w. stworzy\u0142 niejaki Noel Burch, kt\u00f3ry w ten spos\u00f3b chcia\u0142 wyja\u015bni\u0107, jak ludzie ucz\u0105 si\u0119 nowych umiej\u0119tno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>C\u00f3\u017c to oznacza dla nas, t\u0142umaczy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Nie wiem, \u017ce nie wiem, czyli nie\u015bwiadoma niekompetencja<em> [ang. unconscious incompetence].<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Na tym etapie nawet jeszcze nie wiemy, czego nie wiemy. Zwyczajnie nie mamy \u015bwiadomo\u015bci istnienia czego\u015b, np. r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy \u201ekierownikiem\u201d a \u201emenad\u017cerem\u201d (czy\u017c nie jest tak, \u017ce polskiego \u201ekierownika\u201d cz\u0119sto automatycznie przek\u0142adamy na angielskiego \u201emanager\u201d?). A skoro nie mamy \u015bwiadomo\u015bci czego\u015b, to nie mamy nawet szansy dowiedzie\u0107 si\u0119 o tym czym\u015b, sprawdzi\u0107 tego czego\u015b, upewni\u0107 si\u0119. W ten spos\u00f3b mo\u017cemy, post\u0119puj\u0105c naprawd\u0119 w dobrej wierze (bo wierzymy, \u017ce wiemy; wierzymy, bo nie wiemy, wi\u0119c zostaje nam \u201ejedynie\u201d wiara, czyli nasze przekonanie o tym, \u017ce co\u015b jest w\u0142a\u015bnie takie, za jakie to co\u015b uwa\u017camy).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Nietrudno sobie wyobrazi\u0107, jakie praktycznie konsekwencje mo\u017ce mie\u0107 ten stan naszego umys\u0142u w pracy t\u0142umaczeniowej. Pracujemy nad przek\u0142adem i jeste\u015bmy <em>przekonani<\/em> (ale nie <em>wiemy<\/em>), \u017ce wybory, kt\u00f3rych dokonali\u015bmy, s\u0105 w\u0142a\u015bciwe. P\u00f3\u017aniej kto\u015b, kto akurat <em>wie<\/em> to, czego my nie wiedzieli\u015bmy (np. co tak naprawd\u0119 oznacza angielski rzeczownik \u201edoctrine\u201d), nie rozumie naszego t\u0142umaczenia, sk\u0142ada reklamacj\u0119, albo zwyczajnie rezygnuje ze wsp\u00f3\u0142pracy z nami. Je\u015bli postanowi zwr\u00f3ci\u0107 nam uwag\u0119, to o ile osobnik ten zna si\u0119 na rzeczy (bo jest np. ekspertem w dziedzinie, w kt\u00f3rej zakotwiczone by\u0142o nasze t\u0142umaczenie), przechodzimy w\u0142a\u015bnie na kolejny etap drabiny kompetencji, <em>czyli wiem, \u017ce nie wiem<\/em>. W tym momencie mo\u017cemy ju\u017c dzia\u0142a\u0107: mo\u017cemy si\u0119 dowiedzie\u0107, przechodz\u0105c do poziomu trzeciego, kt\u00f3rym jest \u015bwiadoma kompetencja (wiem, \u017ce wiem). Je\u015bli na tym poziomie pozostaniemy wystarczaj\u0105co d\u0142ugo, korzystaj\u0105c cz\u0119sto ze zdobytej wiedzy, to jeste\u015bmy ju\u017c tylko o krok od <strong>nie\u015bwiadomej kompetencji, czyli <\/strong>poziomu mistrzostwa i rutyny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Poziom ten, czyli <em>nie wiem, \u017ce wiem<\/em> (nie\u015bwiadoma kompetencja w\u0142a\u015bnie) jest z jednej strony po\u017c\u0105dany, poniewa\u017c wykorzystujemy swoj\u0105 wiedz\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci automatycznie, generuj\u0105c ma\u0142o b\u0142\u0119d\u00f3w. Z drugiej to moment, w kt\u00f3rym mo\u017ce nam si\u0119 wydawa\u0107 si\u0119, \u017ce wszystko ju\u017c wiemy i wszystko umiemy, co zamyka nas na nowe tre\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>Wniosek dla nas, t\u0142umaczy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Nie ma w sumie wiedzy, kt\u00f3ra nie by\u0142aby nam przydatna, chocia\u017cby od czasu do czasu, chocia\u017cby w jednym tylko t\u0142umaczeniu. Faktem jest, \u017ce nieocenionym \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy jest ju\u017c sama nasza praca. Wszak t\u0142umacz\u0105c r\u00f3\u017cne tre\u015bci, w\u0119drujemy nieustannie po tej drabinie kompetencji. Im wi\u0119cej wiemy, tym mniejsze ryzyko b\u0142\u0119du. A ryzyko to jeden z kluczowych czynnik\u00f3w, kt\u00f3rymi ludzie (cz\u0119sto nie\u015bwiadomie) kieruj\u0105 si\u0119 przy wyborze us\u0142ugodawcy. <em>B\u0105d\u017amy zwyczajnie czujni i sprawdzajmy wszystko, czego nie wiemy<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nie wiem, \u017ce nie wiem, czyli o najwi\u0119kszym zagro\u017ceniu w pracy t\u0142umacza.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-652","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/dawidmnich.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/652","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/dawidmnich.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/dawidmnich.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/dawidmnich.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/dawidmnich.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=652"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/dawidmnich.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/652\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":688,"href":"http:\/\/dawidmnich.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/652\/revisions\/688"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/dawidmnich.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=652"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/dawidmnich.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=652"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/dawidmnich.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}